Skip to content
 

Kinderontvoerder wil schadevergoeding

Door Waarheidsvinder

Een van de basisprincipes van het recht is dat het recht geen onderscheid maakt. Een principe waar weinig op valt af te dingen. Maar zoals een bekend gezegde luidt: Jedes Prinzip führt zum Teufel (elk principe leidt naar de duivel), geldt dit ook hiervoor. Een voorbeeld uit een Duitse krant.

Magnus Gäfgen (destijds een 27-jarige rechtenstudent) ontvoerde op 27 september 2002 een elfjarige jongen (Jakob van Metzler) en bracht deze in zijn woning door verstikking om het leven. Desondanks eiste hij van de ouders een miljoen euro losgeld. Kort na de overdracht van het geld werd hij gepakt. Hij bekende weliswaar, maar vertelde verschillende verhalen hoe alles zich had afgespeeld en wilde niet zeggen of het kind nog in leven was en waar hij het kind verborgen hield.

De politie wist niet of de jongen nog leefde en er was daarom haast bij om deze verdachte te bewegen de verblijfplaats van de jongen te laten vertellen. De verhoorders zijn toen hun boekje te buiten gegaan en hebben hem door bedreigingen te uiten proberen te bewegen zijn geheim te vertellen. Zo werd hem gezegd dat er een deskundige met een helikopter onderweg was en die was opgeleid om verdachten zoveel pijn te laten lijden als hij nog nooit had meegemaakt. Daarbij hoorde onder andere dat hij uit een helikopter gegooid kon worden.

Ook maakten ze hem bang door te zeggen dat ze hem een waarheidsserum zouden toedienen. Daarnaast hebben ze hem gepord en met hun vuisten geslagen. Daardoor was hij met zijn achterhoofd tegen een muur aangekomen. Gäfgen was daardoor zo bang geworden dat hij de politie naar het lijk van de jongen had gebracht.

In 2003 werd Gäfgen voor deze zaak tot levenslange gevangenisstraf veroordeeld. Daarna is hij begonnen om bij alle daartoe bevoegde instanties klachten in te dienen. Het Europese Hof heeft Duitsland uiteindelijk veroordeeld tot het niet nakomen van het folterverbod.

Gäfgen is daarom nu een proces tegen de politie begonnen en vraagt daarin 10.000 euro smartengeld. Daarnaast is hij een proces begonnen tegen de deelstaat en vraagt daarin een onbekend bedrag aan schadevergoeding voor de psychische gevolgen van deze manier van verhoren.

Toegegeven, de politie heeft methoden gebruikt die niet zijn geoorloofd. De politie is echter ook verplicht alles te doen om een mensenleven te redden, althans dat staat in Nederland in de Politiewet. In  Duitsland zal dat toch niet veel anders zijn. Men moest dus een keus maken tussen “wat mag”en “wat moet”. Kennelijk hebben de politiemensen gekozen om te proberen het leven van de jongen te redden.

In artikel 40 van het Nederlandse Wetboek van Strafrecht staat: “Niet strafbaar is hij die een feit begaat waartoe hij door overmacht is gedwongen .

Overmacht is te verdelen in 3 categorieën:

• psychische overmacht

• absolute overmacht

• noodtoestand

Het lijkt ons dat hier inderdaad sprake was van een noodtoestand.

Ook het Nederlands Burgerlijk Wetboek kent een dergelijk artikel. In artikel 75 van boek 6 staat:

Een tekortkoming kan de schuldenaar niet worden toegerekend, indien zij niet is te wijten aan zijn schuld, noch krachtens wet, rechtshandeling of in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt.”

Een speciale vorm van overmacht is noodtoestand. Dan is er in concreto geen sprake van een onrechtmatige daad, omdat de dader een hoger doel voor ogen heeft. Bijvoorbeeld bij brand een ladder stelen om iemand te redden.

Het lijkt ons daarom dat de betrokken politieambtenaren misschien formeel over de grens zijn gegaan, maar dat er alleszins een rechtvaardigingsgrond aan te voeren is.

Het leed dat zij de klager hebben aangedaan was volgens ons dus alleszins te rechtvaardigen en staat ook in geen enkele verhouding tot het leed dat de nabestaanden van zijn slachtoffer is toegebracht.

Er is nog geen uitspraak in deze zaak, maar het lijkt ons dat het enige oordeel kan zijn dat hij zelf medeverantwoordelijk is voor het gebeuren en dat hij daarom niet voor een schadevergoeding in aanmerking komt. Dat de methoden van verhoor door de politie niet correct waren, doet volgens ons niets aan dit oordeel af, we hebben dat hierboven toegelicht.




Leave a Reply