Skip to content
 

Coachen van verhoorders blijkt succesvol

Door Waarheidsvinder

We schreven al vaker over de onjuiste manier waarop verdachten soms worden verhoord. Vraag maar eens aan Lucia de Berk of Ina Post hoe zij door hun verhoorders werden bejegend. Niet alleen is een dergelijke manier van verhoor formeel onjuist, het werkt ook nog eens contra produktief. Het doel van een verhoor is om de waarheid boven tafel te krijgen en door een verkeerde manier van verhoor lukt dat dit vaak niet. Schreeuwen en dreigen leiden zelden tot iets goed.

Ook in Belgie heeft men dat ontdekt. Een nieuw onderzoek wees opnieuw uit dat een zachte manier van verhoren en onderlinge coaching tot een beter resultaat leidt.

Rechercheurs coachen bij verhoor leidt sneller tot de waarheid

In haar doctoraatsonderzoek ging Lotte Smets van de Onderzoeksgroep Sociale Veiligheidsanalyse (UGent) na hoe rechercheurs hun persoonlijke verhoorkwaliteiten kunnen verbeteren om zo tot betere politieverhoren te komen. Hiervoor zette ze een coachingexperiment op in de politiepraktijk van de lokale en federale politie van Antwerpen, Gent en Mechelen. De verhoorders boekten vooral vooruitgang op de empathische en communicatiegerelateerde competenties. Deze zachte eigenschappen zijn belangrijke ingrediënten om de waarheid te achterhalen tijdens een verhoor.

Zachte verhooreigenschappen beter trainbaar

De onderzoekers ontdekten dat vooral de zogenaamd ‘zachte verhooreigenschappen’ van de rechercheurs verbeterden na de coachingssessies. Die competenties bleken beter en gemakkelijker aan te leren dan de ‘hardere of strengere verhooreigenschappen’ af te leren zijn. Deze resultaten zijn veelbelovend omdat uit voorgaand onderzoek blijkt dat juist deze zachte eigenschappen noodzakelijk zijn om open en non-suggestieve vragen te kunnen stellen en een neutrale verhoorhouding aan te nemen. Daarnaast gaan deze eigenschappen samen met het vermijden van ongeoorloofde druk in de verhoorkamer. Zachte, empathische verhooreigenschappen zijn belangrijke ingrediënten voor de waarheidsvinding. Het verhoor is immers meer dan alleen op zoek gaan naar een bekentenis; de waarheid achterhalen is primoridiaal.

Coachingresultaten veelbelovend

Tijdens het onderzoek werden twee nieuwe trainingsmethodieken geëvalueerd. De eerste methode bestond uit een eendaagse groepscoaching met rollenspel. De verhoorders gaven daarbij feedback op elkaars verhoorgedrag. Bij de tweede methode werden rechercheurs gedurende zeven maanden persoonlijk en individueel begeleid door een rechercheur met veel verhoorervaring, die tot coach werd opgeleid door de onderzoekers.

De resultaten tonen dat de persoonlijke verhoorcompetenties van de rechercheurs bij beide trainingsmethodieken ongeveer evenveel verbeterden. De onderzoekers vermoeden dat de rechercheurs ook buiten de sessies ervaringen uitwisselden en daardoor ook van elkaar leerden na afloop van de training. Een ander neveneffect van de training was dat het taboe dat aanwezig was rond feedback geven en ervaringen delen, werd doorbroken.

Opleiding verhoorcoaches

Het onderzoek van Lotte Smets en haar promotoren prof. Paul Ponsaers en prof. Filip De Fruyt kwam er in samenwerking met de federale gerechtelijke politie van Gent. Die merkte in de praktijk dat de aangeleerde verhoormethoden en -technieken, afhankelijk van de verhoorde en de complexiteit van de zaak, door elke rechercheur op zijn/haar manier werden toegepast. Om deze expertise niet verloren te laten gaan wanneer deze individuen de politie verlaten, zocht de politie naar een manier om ervaringen door te geven aan de volgende generatie. De idee van coaching en know how gestructureerd door te geven en de daarvoor ontwikkelde methodieken, zijn dan ook ruimer toepasbaar in andere domeinen.

Maar de kroon op het werk van Smets is de valorisatie van haar onderzoek bij de federale politie zelf. Binnenkort start ze met opleidingen tot verhoorcoach, voor rechercheurs die op hun beurt hun collega’s zullen bijstaan en begeleiden.

Rechercheurs enthousiast over training

Door de trainingsmethodieken in de praktijk toe te passen, konden de onderzoekers de mogelijkheden voor een toekomstige implementatie bestuderen. De deelnemende rechercheurs beoordeelden het experiment als zeer zinvol. De politie is zelf vragende partij om de verhoorcompetenties van de rechercheurs verder te ontwikkelen, sterke verhooreigenschappen te identificeren en knelpunten weg te werken, dit alles met het oog op het optimaliseren van de zoektocht naar de waarheid.

Leave a Reply