Skip to content
 

Hoe het dus niet moet

Door Waarheidsvinder

Al meer dan tien jaar doen wij onderzoek naar gerechtelijke dwalingen. Zaken waarbij mensen werden veroordeeld terwijl zij onschuldig waren. In de meeste zaken hebben de onschuldigen tijdens de verhoren een bekentenis afgelegd. Denk maar aan de Puttense Moordzaak, De Schiedammer parkmoord, de zaak Ina Post, de dubbele moord op Bonaire, de moord op Bart van der Laar en de zaak van de zes van Breda.

In al die gevallen verklaarden de onschuldig veroordeelden dat zij destijds hadden bekend onder grote druk van de verhoorders en dat die verhoorders hen bovendien de woorden in de mond hadden gelegd. De daderinformatie waarover de verdachte leken te beschikken was dus in werkelijkheid afkomstig van de politie. En aangezien de politie ook niet altijd precies wist wat er precies was gebeurd, klopten de bekentenissen vaak niet met de feiten. Toch werden de verdachten veroordeeld. Natuurlijk ontkende politie en justitie dat er sprake was van afgedwongen bekentenissen. Er was geen sprake geweest van ongeoorloofde druk en en zeker niet van het verstrekken van daderinformatie aan de verdachten.

Gisterenavond behandelde het televisieprogramma Een vandaag de zoveelste gerechtelijke dwaling in Nederland, de Arnhemse Villamoord uit 1998. De grootste dwaling die tot nu toe in Nederland bekend is geworden. We schreven er al eerder over op deze site. Ook in die zaak was er sprake van afgedwongen valse bekentenissen. De verhoren waren destijds opgenomen en in tegenstelling tot de Puttense moordzaak waren de banden nog niet vernietigd.

Gisterenavond werd er een aantal opnames van het verhoor van één van de bekennende verdachten op televisie getoond. Het was tenenkrommend wat er te zien en te horen was. Een kennelijk niet al te slimme man legde onder grote druk van de verhoorders en de teamleider van het onderzoek een bekentenis af. Dezelfde teamleider die verantwoordelijk was voor de miskleunen in de Puttense moordzaak. Duidelijk was te zien en te horen dat de verdachte eigenlijk niets van de zaak afwist en daarom moest hem alle informatie door de verhoorders worden aangereikt. Eigenlijk werd hem letterlijk voorgezegd wat hij moest verklaren. En dat deed hij.

Uiteraard bleek daar later in de schriftelijke verslagen van het verhoor niets van. Daar leek het net alsof deze man spontaan een bekentenis had afgelegd. Uiteindelijk werden dankzij dit soort afgedwongen bekentenissen in totaal negen mannen onschuldig voor deze zaak veroordeeld. Een van hen kon daar niet mee leven en pleegde in de gevangenis zelfmoord. Een groot drama dus.

Iedere keer als er in Nederland een gerechtelijk dwaling aan het daglicht komt, roepen politie en justitie in koor dat dit soort zaken nu niet meer voorkomen. Een van de redenen daarvoor is volgens hen dat alle verhoren bij ernstige zaken worden opgenomen. Maar dat laatste was nu juist in Arnhem ook al gebeurd, het opnemen van verhoren is helemaal niet nieuw. Het probleem is echter dat niemand later ooit naar die verhoren kijkt om te zien of de opgeschreven verklaringen van de verdachten wel kloppen met hetgeen er werkelijk door hen is gezegd. In het politiedossier zitten alleen maar de door de politie gemaakte samenvattingen en daaruit kun je niet lezen hoe het verhoor in werkelijkheid is gegaan. Dat was in deze zaak ook het geval en dus konden negen mensen onschuldig worden veroordeeld.

Het opnemen van verhoren blijkt dus niet voldoende te zijn. Alle verhoren moeten naar onze mening van begin tot einde letterlijk op papier worden gezet, zodat precies te lezen is hoe de verhoren zijn verlopen. Want de verantwoordelijkheid voor een goede gang van zaken tijdens de verhoren neerleggen bij politie en justitie werkt niet.

Dat bleek recent ook toen de verhoren boven tafel kwamen van een mishandeling in de Amsterdamse club Cooldown. Ook daar bleek uit de opgedoken opnames van de verhoren dat een onschuldige het feit onder grote druk van de verhoorders had bekend en dat de werkelijke dader haar bekentenis had ingetrokken onder druk van diezelfde verhoorders.

Een bekend Nederlands spreekwoord luidt: “Vertrouwen is mooi, maar controle is beter”. Dat geldt, zoals uit deze voorbeelden is gebleken, ook voor het werk van politie en justitie.

2 Comments

  1. Insider says:

    @ Shiman; de spijker op zn kop, pure schaamte. Ik hoop maar steeds dat mijn familie en kennissen niet denken dat ik ook als zo’n malloot in een verhoorkamertje stond. Daarbij overtrad ‘de teamleider’ alle regels van verhoren. Ik heb in zo’n 45 tot 50 van dit soort zaken geparticpeerd en vaak de verhoren gedaan. Ik ben nooit boos op de verdachte geworden of met mijn vuist op tafel geslagen, ‘ambtelijk ontstemd’ wel. Als een verdachte ziet en merkt dat je echt boos wordt en je het een persoonlijke zaak maakt sta je al met 1-0 achter. Die ‘teamleider’ is waarschijnlijk teamleider geworden met zn bekentenissen in de Puttense Moordzaak. Nou we weten allemaal hoe dat echt zat. Ik snap ook niet dat de man niet is overgeplaats is naar de afdeling Parkeerbeheer. Ik herken dit soort types, later lekker op de werkvloer, bij de leiding en de OvJ opscheppen ‘dat hij hem heeft laten bekennen’. Ik vraag mij iedere keer bij dit soort zaken af, zijn de rechercheurs nou zo stom dat ze zelf niet dat de verdachte het niet gedaan heeft of zou ze dat niet interesseren ?

  2. Shiman says:

    Wat mij verwondert bij het zien van de beelden tijdens het verhoor bij de Arnhemse villamoord is dat deze verhorende “rechercheurs” nooit zijn vervolgd of uit hun functie zijn gezet terwijl hier duidelijk is te zien dat de verhoren in strijdt met het Wetboek van Strafvordering zijn verricht.Door mij werd 21 jaar als verhorende taktische rechercheur opgetreden bij verschillende moordzaken in een Recherche Bijstands Team.Bij het zien van de beelden bekroop mij een gevoel van woede en schaamte.Deze verhorende rechercheurs zijn totaal ongeschikt in hun scoringsdrift terwijl ook het OM zich kapot moet schamen. Vreselijk om naar te kijken.Ik ben er altijd al van overtuigd geweest dat verklaringen onder druk verkregen geen enkele waarde hebben.Ook in politieke zaken waarbij martelingen worden toegepast hebben bekentenissen geen enkele waarde.Het zijn dwazen en idioten die in het tegendeel geloven ! Ik huldig het standpunt van de advocaat Mr.Gert Jan Knoops !

Leave a Reply