Skip to content
 

Onderzoek alibi’s onschuldigen

Door Waarheidsvinder

Rechtspsycholoog Ricardo Nieuwkamp heeft een onderzoek gedaan naar de wijze waarop de politie omgaat met het alibi van onschuldige verdachten. In een vandaag uitgekomen persbericht lezen we:

Van onschuldige verdachten wordt verwacht dat zij hun onschuld kunnen aantonen aan de hand van een geloofwaardig alibi. Slechts 2% van de onschuldigen blijkt hier echter toe in staat. Op basis van rechtelijke dwalingen weten we dat de waarachtigheid van een alibi niet steeds correct wordt beoordeeld omdat er onrealistisch hoge eisen worden gesteld aan een alibi om geloofwaardig te worden gevonden.

Rechercheurs vinden een alibi namelijk slechts geloofwaardig wanneer het consistent blijft doorheen de tijd en wordt ondersteund door sterk bewijs, zoals camerabeelden. Uit het proefschrift van Ricardo Nieuwkamp blijkt echter dat onschuldigen meestal zwak bewijs voor hun alibi hebben, zoals een familielid als getuige. Het komt bovendien wel vaker voor dat een alibi moet worden aangepast omdat iemand zich heeft vergist of heeft gelogen om bijvoorbeeld te verdoezelen dat hij bij zijn minnares was.

Om de haalbaarheid van alibi’s met sterk bewijs in kaart te brengen, ging Nieuwkamp na welke alibi’s en welk bewijs in realiteit kan worden verwacht van onschuldige verdachten en hoe rechercheurs alibi’s in de praktijk beoordelen. Dat is vernieuwend, aangezien in het verleden bijna uitsluitend studenten in alibionderzoek werden betrokken. “Het meest interessante aan de bevindingen is dan ook dat rechercheurs op andere aspecten van het alibi letten bij de beoordeling ervan dan studenten. Rechercheurs vinden met name de controleerbaarheid van het bewijs belangrijk, terwijl studenten vooral oog hebben voor de sterkte van dat bewijs”, aldus Nieuwkamp.

Enkel uitgaan van de sterkte van het ondersteunende bewijs is dus onvoldoende om een alibi correct te kunnen beoordelen. Rechercheurs zouden hierbij idealiter ook rekening moeten houden met de inhoud van het alibi, de haalbaarheid van (sterk) bewijs en de feilbaarheid van het geheugen. Tunnelvisie is een belangrijke oorzaak van het verkeerd beoordelen van alibi’s. Daarom wordt geadviseerd dat rechercheurs meerdere scenario’s bedenken tijdens het onderzoek. “Een alibi kan namelijk een perfect beginpunt zijn van een alternatief scenario, waarbij de verdachte mogelijk onschuldig is omdat hij elders was dan waar het misdrijf is gepleegd”, zegt Nieuwkamp. Het is daarom essentieel dat het alibi van de verdachte goed wordt uitgevraagd en grondig wordt onderzocht.”

De onderzoeker heeft helemaal gelijk, we hebben daar zelf de nodige ervaring mee. Wij zijn betrokken geweest bij het onderzoek van drie gerechtelijke dwalingen. In die zaken bleekn de onschuldige verdachten onder meer te zijn veroordeeld omdat de politie hun alibi niet serieus had onderzocht. Het is daarom goed dat er nog eens wordt gewezen op de manier waarop de politie met dit soort zaken omgaat. Het is wel treurig dat dit ann0 2018 nog nodig is. Het onderzoek van Nieuwkamp toont maar weer eens aan dat, ondanks alle gerechtelijke dwalingen die inmiddels bekend zijn geworden, er nog steeds het nodige schort aan de kennis van politiemensen. Kennelijk is men niet bereid of in staat van fouten te leren.

 

Leave a Reply